زبان‌های آریایی مادی امروز با کدام زبان‌ها ارتباط دارند؟

پیوند به نشانی اصلی مقاله زبان مادی

از زبان مادی حدود ده  لغت بیشتر وجود ندارد.  دکتر آساطریان در این رابطه مینویسد:

http://www.azargoshnasp.net/Pasokhbehanirani/prolegomena-to-study-kurds.pdf

G. Asatrian, Prolegomena to the Study of the Kurds, Iran and the Caucasus, Vol.13, pp.1-58, 2009:

The Central Iranian dialects, and  primarily those of the Kashan area in the first place, as well as the Azari  dialects(otherwise called Southern Tati) are probably the only Iranian  dialects, which can pretend to be the direct offshoots of Median (on the Medians and their language, see D’yakonov 1956; idem 1993; Mayrhofer  ۱۹۶۸; Schmitt 1967; also Asatrian 2009)  (pg 22)

یعنی تنها شاید زبانهای مرکزی کاشان و زبان تاتی آذربایجان را بتوانه ادامه مادی دانست. و ایشان لفظ “شاید” را بکار میبرند.

همانطور که گفته شد از زبان مادی تنها حدود ده لغت بجای مانده است.  یکی از این لغتها spaka هست که در زبان خوانساری آن

محقق نامدار آلمانی به نام پروفسور مارتین وان برونسن میگوید:

http://www.let.uu.nl/~martin.vanbruinessen/personal/publications/Competing_Ethnic_Loyalties.htm

“Kurdish Nationalism and Competing Ethnic Loyalties”, Original English version of:

“Nationalisme kurde et ethnicités intra-kurdes”, Peuples Méditerranéens no. 68-69 (1994), 11-37.

The great orientalist and expert on the Kurds, Vladimir Minorsky, once claimed that the various Kurdish dialects (from which he excluded Zaza and Gurani) showed underneath their obvious differences a remarkable unity, especially remarkable when compared with the great variety of very dissimilar Iranian languages spoken by the inhabitants of another mountainous area, the Pamirs. He concluded that this basic unity of the Kurdish language derived from a single language spoken by a large and important people, and suggested that these might have been the Medes (whom Kurdish nationalists in fact like to see as their ancestors).

This view was criticised by the linguist D.N. MacKenzie, according to whom there are but few linguistic features that all Kurdish dialects have in common and that are not at the same time found in other Iranian languages. Systematic comparison of significant features of Kurdish with other Iranian languages moreover showed, according to MacKenzie, that Kurdish proper differs on a number of important points from what is known about Median. Kurdish has a strong south-western Iranian element, whereas Median presumably was a northwestern Iranian language. Zaza and Gurani, two related Iranian languages spoken in the north-western and south-eastern extremes of Kurdistan, do belong to the north-west Iranian group, and many of the differences between the northern (“Kurmanci”) and southern (“Sorani”) dialects of Kurdish proper are due to the profound influence of Gurani on the latter.[5] MacKenzie’s message, which he appeared to direct at Kurdish nationalist ideologues at least as much as at Minorsky, was that the Kurds have neither common origins nor basic cultural unity

بنابراین از میان زبانهای موجود ایرانی کنونی، نمیتوان هیچ کدام را به طور قطعی ادامه مادی دانست. از این میان، تنها زبانهای تاتی در آذربایجان (و تالشی) و زبانهای مرکزی اصفهان چند ویژگی زبان مادی باستان را دارند:

http://www.iranica.com/articles/isfahan-xx-geography-of-the-median-dialects-of-isfahan

The Median Dialects of Isfahan, Habib Borjian, Iranica

در رابطه با ریشه‌ی ایرانی زبان‌های کردی میتوان گفت که آنها میانه‌ای بین پارثی پهلوی و پارسی میانه هستند و از هر دو تا نفوذ گرفته‌اند:

http://www.azargoshnasp.net/Pasokhbehanirani/prolegomena-to-study-kurds.pdf

G. Asatrian, Prolegomena to the Study of the Kurds, Iran and the Caucasus, Vol.13, pp.1-58, 2009

زبانهای ایرانی دیگر کنونی مانند لکی و تالشی و زازاکی و گیلکی…بیشتر به زبان پارثی (پهلوی) ارتباط دارند:

http://www.azargoshnasp.net/languages/zazaki/zazakipositionof.pdf

Paul, Ludwig (1998a). The position of Zazaki among West Iranian languages. In Proceedings of the 3rd European Conference of Iranian Studies, 11-15.09.1995, Cambridge, Nicholas Sims-Williams (ed.), 163-176. Wiesbaden: Reichert.

در مجموع، بجز پارسی میانه و پارثی، دوره‌ی میانه‌ی زبان‌های دیگر در فلات ایران روشن نیست زیرا سندی موجود از آن بدست نیامده است.  از زبان مادی هم بجز حدود ده لغت وجود ندارا ولی میتوان گفت که مادها و پارسیان باستان و پارثها چنان در جامعه‌ی ایرانی ساسانی تحلیل شدند  و با هم آمیختند که دیگر نمیتوان امروز ادعا کرد که فلان گروه‌ زبانی ریشه‌ی پارسی باستان یا مادی و غیره دارد.  زبان پارسی‌باستان و مادی هم بنابر نظر محققان برای همدیگر قابل فهم بودند و استرابو نیز به این نکته اشاره میکند.  متاسفانه برخی از افراد با احساسات مردم بازی میکنند و دروغهایی در این مورد نوشته‌اند.  برای نمونه قلمرو مادها تا اصفهان بوده است ولی جزو کرمانشاه نبوده است.  در عین حال قلمرو پارسیان باستان کرمانشاه و فارس و لرستان و خوزستان بوده است.  با این وصف، برخی از افراد بدون هیچ سند نوین و مهم زبانشناسی، ادعا میکنند که فلان فرد در مشهد یا دوشنبه نیاکانش هخامنشی هستند و چنان فرد در کرمانشاه نیاکان مادی دارد.  در حالیکه در جامعه‌ی تحلیل‌شده‌ی ساسانی دیگر نامی از زبان پارسی باستان(داریوش آن را آریایی مینامد) و مادی و غیره نیست و پارس/ماد تنها واژه‌ی جغرافیایی بودند.  در هر رو، از دیدگاه زبانشناسی امروزی، بجز شاید(یعنی انهم شاید) زبانهای مرکزی نزدیک کاشان و زبان تاتی در آذربایجان، نمیتوان ادعا کرد که زبانهای دیگر ایرانی امروزین ریشه مادی دارند و مادها مانند پارس‌های باستان و پارثها و غیره همگی جزو قوم ایرانی بودند و چنان در میان قوم ایرانی تحلیل شدند که نمیتوان هرگز ادعا کرد که چنین گرو زبانی ایرانی تنها ریشه در ماد یا پارسی‌باستان و غیره دارد.  یعنی چنین حرفی با زبانشناسی امروز رد شده است.

۲ پاسخ به زبان‌های آریایی مادی امروز با کدام زبان‌ها ارتباط دارند؟

  • اراز گفت:

    پروفسور شاپور رواسانی محقق و پژوهشگر تاریخ و نویسنده کتاب ( اتحاد مردم شرق) درباره نژاد اشاراتی به بی اساس بودن نظریه نژادی دارند به گفته ایشان از نظر زیست شناسی تنها یک نژاد انسانی وجود دارد. از آن گذشته هیچ کتیبه ای را نمی یابیم که در آن از قوم سامی نامی برده شده باشد. این لفظ از زبان شناسی وارد جامعه شناسی شده و اختراعی است که بعدا معلوم شد اصلا مبنای غلط دارد. ولی متاسفانه وارد جامعه شناسی و تاریخ نگاری شد و امروزه عده زیادی از اقوام، سامی صحبت میکنند یا لفظ آریا که به کار برده شده، اصلا به نژاد مربوط نمی شود. اگر شما به نوشته های هرودوت مراجعه کنید، وقتی راجع به لشگر کشی خشایارشاه
    صحبت می کند، از تعدادی از اقوام نام می برد که یکی از آنها نیز آریاست. بعد این را آورده اند و به عنوان یک نژاد مطرح کرده اند، در حالی که ما اصلا نژادی به نام آریا نداریم.
    باستان شناسی در ایران که الآن به طور عمده منتشر می شود یک باستان شناسی سیاسی است. زیرا عده ای حفار که نام خود را باستان شناس گذاشته اند آمده اند و همان فرضیه های نژادی را به اشکال مختلف به عنوان کشفیات باستان شناسی در تالیفات خود منعکس می کنند و ما آنها را ترجمه می کنیم و تحویل روشنفکران ایران می دهیم.
    ما خودمان را با تاریخ ایران به آن شکل که واقعیت دارد مشغول نکرده ایم، بلکه ترجمه می کنیم و ترجمه ها هم به طور عمده نادرست و آلوده به اغراض سیاسی است که یکی از آن اغراض مهم، تبلیغ فرضیه های نژادی است ، مثلا در کتاب بیستون، ترجمه فارسی ای که در ایران پخش شد به نقل از داریوش آمده: <>.
    من با چند نفر از همکاران در اروپا که به خط میخی آشنایی دارند مکاتبه کردم و از آنها پرسیدم که به نظر شما معنی این کلمه چیست؟ آنها به من پاسخ دادند که این کلمه حداکثر به معنی طایفه و خاندان است و به هیچ وجه معنی نژاد از آن استنباط نمی شود.
    پروفسور در یکی از دانشگاه های آلمان صاحب کرسی هستند و با توجه به امکاناتی که آلمان برای استادان صاحب کرسی تدارک دیده، ایشان توانستند تمامی امکانات مورد نیازشان را برای تحقیقاتی با منابع دست اول در اختیار داشته باشند.
    البته کافیه یه نگاهی به کاملترین منبع موجود در عالم هستی یعنی قرآن و سنت پیامبر اسلام (ص) بندازیم، خواهیم دید که سالها پیش از این منابع و تحقیقات تنها وجه تمایز انسان ها رو تقوای اونها معرفی کرده اند.
    ما چقدر باید کوته فکر باشیم که به دنبال نژاد برای معرفی خودمان و تمایزمان با دیگران بگردیم.
    در دنیا نه نژاد سامی نه آریایی و نه ترکی و… وجود نداشته و ندارد.
    اختلافاتی که در ظاهر افراد مشاهده می شود می تواند به آب و هوا و غذاهای محل زندگی و هزاران دلیل دیگر مرطبت باشد.

    • admin گفت:

      تو آراز تعداد کامنتهایت از حد تحمل من فراتر می رود!
      در مورد قوم سامی
      britannica.com/EBchecked/topic/534157/Semite
      آریا هم صرفا یک مفهوم نژادی نیست و مفهوم قومی دارد اینکه ایرانیان آریایی هستند یا در طول تاریخ خود را آریایی می خوانند حقیقت مسلم است
      azargoshnasp.net/history/Aryan/qowmaryayikiya.htm
      و این هم یک مقاله در ایرانیکا
      iranica.com/articles/arya-an-ethnic-epithet
      در مورد این پروفسور شاپور, ایشان حتی یک مقاله در گوگل سکالر ندارد .ایرنا خبرگزاری جمهوری اسلامی می گوید که این آقای پروفسور اقتصاد درس می دهد بنابر این در هر حالت خیلی بهتر است که وارد حوزه ی تاریخ و زیست شناسی نشود مگر اینکه ایشان توامان هم استاد تاریخ باشد هم اقتصاد و هم به قول تو کاملترین منبع موجود در عالم هستی! که در آن صورت یا پروفسور در حوزه ی علمیه ی قم است یا از تبار ترکان که فی نفسه در همه ی زمینه ها معلومات دارند!